4
Praktisch | Pijn herkennen bij honden
www.licg.nl
Gedragingen die daarnaast kunnen duiden op chronische pijn:
Energie: veranderingen in energieniveau, vrolijkheid, speelsheid en conditie. De hond wil
bijvoorbeeld niet meer wandelen of hij wil wel spelen, maar het lijkt alsof hij geremd wordt.
Veranderingen in humeur en houding: een hond met chronische pijn kan hier een slecht
humeur van krijgen. Zo wordt hij bijvoorbeeld angstig, verandert de alertheid, trekt hij zich
terug, geeft hij een droevige indruk, heeft hij een verminderd zelfvertrouwen en komt onzeker
over, neemt hij een ineengedoken houding aan, is hij sloom of minder sociaal.
Agressie: chronische pijn kan een oorzaak zijn van agressie. Het is belangrijk te
beseffen dat chronische pijn zelden de enige oorzaak is van de agressie. Het kan
agressief gedrag wel erger maken en pijn moet daarom altijd eerst uitgesloten
worden wanneer er sprake is van probleemgedrag.
Signalen van ongemak: het regelmatig maken van geluiden als grommen of janken,
verandering in lichamelijke verzorging, een depressieve indruk maken, veranderde
reactie op mensen of andere honden (een hond kan steun gaan zoeken bij u, of zich juist gaan
verstoppen of terugtrekken).
Uiterlijke veranderingen: bij langdurige chronische pijn kan de spiermassa afnemen,
bijvoorbeeld doordat een lichaamsdeel niet of weinig gebruikt wordt. Ook kan door
verminderde verzorging of minder eten de vacht van het dier een minder verzorgde indruk
maken.
Slaapproblemen: meer of juist slechter slapen.
Elke hond heeft een bepaalde aanleg, een eigen persoonlijkheid en eigen ervaringen, waardoor
elke hond andere pijnsignalen laat zien en anders reageert op pijn. Het is daarom belangrijk om
altijd te vergelijken met het normale gedrag van uw hond voordat er problemen waren: wanneer
het gedrag afwijkt kan er sprake zijn van pijn.
Pijn herkennen met behulp van een schaal
Om pijnherkenning bij honden makkelijker te maken, zijn er allerlei onderzoeken gedaan naar het
gebruik van schalen waarbij pijn beoordeeld wordt met een cijfer tussen de 0 en 10 of tussen de 0
en 100. Op deze manier wordt beoordeeld of er pijn aanwezig is en zo ja hoe erg de pijn is die het
dier ervaart.
Een pijnschaal die thuis gebruikt kan worden door eigenaren is de ‘Canine Acute Pain Scale’ van de
Colorado State University. Dit is een zogenaamde samengestelde pijnschaal waarin gedrag,
houding en gedragsveranderingen samengevoegd zijn. Deze pijnschaal is ook thuis makkelijk te
gebruiken. Hierbij geven bepaalde schetsen de houding van de hond weer en kan een keuze
gemaakt worden uit verschillende gedragingen die al dan niet vertoond worden. Daaruit komt
vervolgens een score tussen de 0 en 4, waarbij 4 staat voor ernstige pijn. De pijnschaal vindt u via
deze link: http://www.vasg.org/pdfs/CSU_Acute_Pain_Scale_Canine.pdf. Er is veel verschil tussen
honden in zowel uiterlijk als gedrag; bespreek daarom met uw dierenarts of dit meetinstrument
ook voor uw dier bruikbaar is.